Cá chạch lấu – Loài thủy sản đầy tiềm năng phát triển

2
11228

Trải qua nhiều lần thất bại, anh Trần Thanh Hùng, ở ấp Thuận Hưng, thị trấn Ngã Sáu, huyện Châu Thành, đã thành công với việc ương giống cá chạch lấu. Đây là loài cá có giá trị kinh tế cao và đầy tiềm năng phát triển.

Anh Trần Thanh Hùng bên bể cá chạch lấu bố mẹ đang đến thời gian sinh sản.

Theo anh Hùng, để tìm được giống cá bố mẹ tốt, anh phải lên tận cửa khẩu biên giới gần Campuchia để mua với giá 200.000 đồng/kg mang về thuần dưỡng rồi tiến hành ép giống. Mấy lần đầu do không nắm vững đặc tính, kỹ thuật nên dẫn đến thất bại. Nhưng bằng sự nỗ lực và học hỏi, rút tỉa kinh nghiệm, anh cũng thành công. Hàng năm, cứ vào đầu tháng 3 đến tháng 9 là anh tiến hành ép giống trên 100 con cá bố mẹ (được nuôi trong 3 bể xi măng), trung bình mỗi con ép được khoảng 8 lần, mỗi lần thành công khoảng 100.000 con cá bột, tính theo tỷ lệ đạt khoảng 80%.

Trước khi cho cá sinh sản, anh Hùng phải thuần dưỡng cá bố mẹ thật kỹ. Khi cá thành thục, mang trứng thì anh bắt đầu sử dụng thuốc kích thích vuốt lấy trứng. Nhằm đạt hiệu quả cao, anh rắc trứng cá được thụ tinh lên vĩ lưới dựng đứng trong bể xi măng, có mực nước từ 60-70cm, sụt khí oxy liên tục 24/24 giờ. “Trong quá trình ép cá giống phải đảm bảo nhiệt độ trong môi trường nước từ 28-290C. Còn hàm lượng oxy phải đạt ngưỡng từ 3,5 mg/lít nước trở lên”, anh Hùng cho biết thêm.

Theo anh Hùng, nếu đảm bảo các khâu kỹ thuật thì trong vòng 6 ngày trứng sẽ nở thành cá bột. Tuy nhiên, giai đoạn này, khâu cho cá ăn vô cùng quan trọng, thức ăn chủ yếu là trứng nước và trùng chỉ. Thế nên, môi trường nước dễ bị ô nhiễm và phát sinh nhiều ký sinh trùng gây bệnh trên cá. Mặc dù có thuốc trị, nhưng xảy ra bệnh thì đàn cá hao hụt rất nhiều, thậm chí là chết hết… Chính vì thế, trong quá trình ép phải cẩn thận và theo dõi từng giai đoạn, cho đến khi cá lớn bằng ngón tay út thì mới đảm bảo được sự an toàn.

Nếu so với một số loài nước ngọt khác như: cá , lươn, càng xanh… thì cá chạch lấu cũng mang về giá trị kinh tế cao. Hiện ngoài , cá chạch lấu cỡ khoảng 250-500 g/con được bán với giá 280.000-350.000 đồng/kg, có khi lên đến 400.000 đồng/kg cá thịt. Tiêu thụ chủ yếu ở nhà hàng và các quán ăn đặc sản. Từ giá trị mà cá mang lại, nhiều hộ nuôi trong và ngoài tỉnh như: Đồng Tháp, An Giang,… đã đến cơ sở của anh Hùng đặt cá giống về nuôi.

Xuất phát từ nhu cầu thực tế, mấy năm trở lại đây, trại cá giống của anh Hùng ương cá bột không đủ bán cho người nuôi. Được biết, cá chạch lấu bột được bán với giá 250 đồng/con, cao hơn các loài cá khác khoảng 100 đồng/con. Hiện tại, thị trường đang có chiều hướng phát triển loài cá này, nhưng trên địa bàn tỉnh, số trại ương cá bột để bán rất ít. Anh Mã Thanh Tuấn, cán bộ kỹ thuật Trạm Thủy sản huyện Châu Thành, cho hay: Theo được biết, hiện trên địa bàn tỉnh có 2 chỗ ép giống cá chạch lấu, nhưng chỉ ép theo đơn đặt hàng của người nuôi, chứ không ép đại trà vì loài cá này mới phát triển gần đây, chưa được nhiều người biết đến. Trong khi quá trình nuôi đòi hỏi kỹ thuật nhiều hơn cá khác và rủi ro xảy ra cao.

Bà Nguyễn Thị Thùy Lam, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh, nhận định: Có thể nói, cá chạch lấu là loài thủy sản nước ngọt hiếm và mang về giá trị kinh tế cao. Đây cũng là loài cá khó nuôi, khó cho sinh sản theo như mong muốn. Chính vì thế, người dân có thể nuôi thử nghiệm với số lượng ít, khi nắm vững kỹ thuật và tìm được đầu ra thì từ từ phát triển và nhân rộng. Làm như thế, vừa tránh được thiệt hại, vừa góp phần ổn định kinh tế gia đình.

Cá chạch lấu sống và phát triển tốt trong môi trường nước ngọt và nước lợ có lớp đáy mềm. Thân cá tròn và dài, lốm đốm nhiều chỗ đen xám. Sau một năm nuôi, cá đạt trọng lượng 300-500 g/con. Thả nuôi tiếp năm sau cá sẽ lên đến khoảng 1 kg/con.

Bài, ảnh: CHÍ CÔNG


Làm giàu từ nuôi chạch lấu

Với giá bán thương phẩm trên thị trường 350.000 – 400.000 đồng/kg, hiện nay phần lớn cá được các nhà hàng khách sạn tiêu thụ và luôn trong tình trạng cung không đủ cầu.

Đặc điểm sinh học

Chạch lấu (Mastacembelus favus) là loài cá nước ngọt có thân màu xanh đậm hoặc đen xám, trên thân có nhiều đốm vàng hình tròn hoặc bầu dục; vây lưng, vây hậu môn và vây ngực có đốm đen nhỏ; không có vây bụng.

Ở Việt Nam, cá này được gọi theo các tên: chạch lấu, chạch (Nam bộ), chạch chấu, chạch làn (Trung bộ và Bắc bộ). Được phân bố ở hầu hết các tỉnh, chạch lấu ưa sống tại các khe đá thuộc sông suối, nơi có dòng nước chảy xiết, hàm lượng ôxy hòa tan cao. Khi còn nhỏ, thức ăn chủ yếu của cá là giun, ấu trùng côn trùng, giáp xác nhỏ. Khi lớn, cá ăn côn trùng trưởng thành, tôm tép, cá nhỏ và mùn bã hữu cơ.

Ngoài tự nhiên, tăng trưởng của cá chạch lấu sau 1 năm tuổi có thể đạt 150 – 250g, dài 18 – 25cm; sau 2 năm đạt 450 – 500g, dài 35 – 40cm. Chúng thành thục và sinh sản sau 2 – 3 năm; con đực thường lớn hơn con cái, dẫu cùng tuổi. Con cái có sức sinh sản 4.500 – 7.500 trứng/lần; trứng có kích thước nhỏ, màu vàng. Cá thường sinh sản vào mùa mưa lũ, nước đục, từ tháng 6 đến tháng 9; nơi sinh sản là hang hốc, khe đá ngầm ven sông suối.

Trong quá trình ương nuôi, nếu sử dụng thức ăn tươi sống, nhất là trùn chỉ, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của chạch lấu sẽ cao hơn so với thức ăn khác.

Loài nuôi tiềm năng

Với giá bán thương phẩm trên thị trường 350.000 – 400.000 đồng/kg, hiện nay phần lớn cá được các nhà hàng khách sạn tiêu thụ và luôn trong tình trạng cung không đủ cầu.

Quy trình và ương nuôi giống cá chạch lấu đã được Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 1, Trường Đại học Cần Thơ, Đại học An Giang nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng ra các trại giống trên cả nước, mỗi năm hàng chục vạn con giống với giá bán 8.000 – 10.000 đồng/con (cỡ 8 – 10cm).

Chạch lấu đang được nuôi chủ yếu ở 3 loại hình: lồng bè, bể, ao đất. Thức ăn cung cấp cho chúng từ nguồn tôm cua, cá tạp tự nhiên.

Nuôi chạch lấu trong ao đất nhỏ, trong bể là giải pháp thực tiễn cho những nơi đất bị thu hẹp. Ở miền Bắc, nuôi cá chạch lấu phát triển mạnh tại các huyện Tứ Kỳ, Cẩm Giàng, Gia Lộc (tỉnh Hải Dương), nguồn giống chủ yếu được cung cấp bởi Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 1.

Ở miền Nam, năm 2012, Sở Khoa học và Công nghệ Kiên Giang đã xây dựng mô hình nuôi chạch lấu thương phẩm trên diện tích 1.400m²; mật độ thả 6 con/m2; sử dụng cá tạp, cua, ốc, tép làm thức ăn. Sau 10 tháng, cá phát triển tốt, ít bệnh, tỷ lệ sống đạt 80%, trọng lượng đạt 0,3 kg/con, ước tính sản lượng khoảng 2 tấn, trừ chi phí (giống, thức ăn, thuê ao) còn lãi 200 – 300 triệu đồng.

Cần cân nhắc khi nuôi

Cá chạch lấu giống đã được sản xuất và bán ở hầu hết các địa phương trên cả nước, rất phù hợp các hộ nông dân có diện tích nuôi nhỏ lẻ. Tuy nhiên, loài cá này có tốc độ sinh trưởng chậm, thời gian nuôi dài (10 tháng trở lên), đòi hỏi các hộ nuôi phải có khả năng tài chính. Thức ăn dùng cho chúng chủ yếu là tôm, cua, ốc, cá tạp nên những người nuôi cá quy mô lớn sẽ khó chủ động nguồn thức ăn.

Ngoài tự nhiên chạch lấu thường sống trong nước sạch, hàm lượng ôxy hòa tan cao; do vậy khi nuôi trong bể hoặc ao đất phải đầu tư nhiều thiết bị (sục khí, máy bơm, dụng cụ đo môi trường…), đồng thời phải quản lý chặt môi trường nước.

Nên mua cá giống cỡ 5cm trở lên; không thả giống cỡ nhỏ, tỷ lệ sống thấp.

>> Liên hệ mua giống:

Tại miền Bắc: Phòng Di truyền, chọn giống – Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 1, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; điện thoại 043 878 0614

Tại miền Nam: Trung tâm Giống thủy sản An Giang; điện thoại 076 224 0245

Trại giống Thủy sản Cồn Khương – Cần Thơ; điện thoại 0934 747 407

Dương Tử

Loading...

2 BÌNH LUẬN

  1. Em đang lên kế hoạch nuôi thử nghiệm loài cá chạch lấu trong bể bạc.. có anh chị em hay chú nào biết kỹ thuật nuôi cá chạch lấu thương phẩm làm ơn hướng dẫn dùm em với.. em đang ở Huyện Bàu Bàng..Tỉnh Bình Dương..sdt 0931.431.141 em xin chân thành cảm ơn!

  2. Em quê ở tây ninh, hiện em đang sống và làm việc tại huyện bàu bàng, tỉnh bình dương..!
    Em rất muốn nuôi cá, đặc biệt là loại cá chạch lấu này, nhưng em chưa biết kỹ thuật nuôi…
    Em rất hi vọng được các chuyên gia hướng dẫn kỹ thuật từ thông số trong môi trường nước, cũng như là kỹ thuật chăm sóc cá..
    Thông tin trên mạng không có nhiều về loài cá này, em rất mong nhận được sự hổ trợ từ các chuyên gia, giúp em cải thiện được cuộc sống gia đình ngày càng tốt hơn..!
    Xin liên hệ: 0931.341.141 em tên Vũ
    Địa chỉ email : Trananhvu74@gmail.com
    Em xin chân thành cảm ơn!

ĐỂ LẠI LỜI NHẮN

Please enter your comment!
Please enter your name here