Gà Đông Tảo—giống gà quý hiếm với cặp chân to đặc trưng, là niềm tự hào của Hưng Yên. Tuy nhiên, việc đưa giống gà này về nuôi tại các vùng khí hậu khắc nghiệt hơn như miền Trung (xứ Quảng) là một thách thức lớn. Nhờ sự kiên trì, dám thử và dám thất bại, anh Tuấn đã thành công trong việc thuần hóa giống gà này, biến nó thành một trong những mũi nhọn trong mô hình kinh tế tổng hợp của gia đình, mang về lợi nhuận đáng mơ ước.
1. Thất bại ban đầu và bí quyết thích nghi hóa giống
Đầu năm 2013, anh Tuấn tìm về “quê hương” gà Đông Tảo tại xã Đông Tảo (Khoái Châu, Hưng Yên) và mạnh dạn mua $50$ con gà con một tuần tuổi về nuôi.
Mặc dù đã tìm hiểu tài liệu và học hỏi kinh nghiệm, lô gà đầu tiên của anh đã chịu tổn thất nặng nề: 35/50 con bị chết. Nguyên nhân chính là do sự khác biệt về khí hậu, khiến gà chưa kịp thích nghi và dễ mắc bệnh.
Không nản lòng, anh tiếp tục rút kinh nghiệm. Đến đợt nuôi thứ hai, với $50$ con giống, tỷ lệ chết chỉ còn $5$ con. Anh Tuấn đúc kết: Giai đoạn úm gà (1-2 tuần tuổi) là quan trọng nhất, đặc biệt khi chuyển vùng:
- Kiểm soát nhiệt độ: Phải thắp đèn để giữ ấm khi thời tiết lạnh. Ngược lại, khi nắng nóng, cần thả rông, không nhốt chuồng kín.
- Vệ sinh và Y tế: Khâu vệ sinh, tiêu độc khử trùng và tiêm vắc xin đầy đủ phải được đặt lên hàng đầu để ngăn ngừa các bệnh thường gặp trong môi trường mới.
Hiện nay, trang trại của anh Tuấn đã cung cấp ra thị trường giống gà Đông Tảo đã thuần hóa, thích nghi tốt với khí hậu miền Trung, giảm thiểu rủi ro cho bà con nông dân địa phương.
2. Hiệu quả kinh tế vượt trội của Gà Đông Tảo
Hiện tại, trang trại của anh Tuấn duy trì quy mô trên 200 con gà Đông Tảo, trong đó có gần 80 con gà sinh sản. Chỉ sau hơn 1 năm nuôi, anh đã bán được 300 con gà giống và gà thịt, thu lãi ròng khoảng 100 triệu đồng từ mô hình này.
Giá trị kinh tế của gà Đông Tảo vượt trội so với gà ta:
- Giá trị thịt: Hiệu quả kinh tế gấp 15 lần nuôi gà ta. Một con gà thịt trọng lượng $2 kg$ có giá gần 3 triệu đồng, trong khi gà ta chỉ khoảng 200.000$đồng.
- Giá trị giống (Thời điểm cao):
- Gà 2 ngày tuổi: 200.000 đồng/cặp.
- Gà 1 tuần tuổi: 400.000$ đồng/cặp.
- Gà 1 tháng tuổi: 2 – 3 triệu đồng/cặp.
- Gà bố mẹ: Trên 20 triệu đồng/cặp.
3. Kỹ thuật chăm sóc Gà Đông Tảo sinh sản
Gà Đông Tảo có một số đặc điểm sinh học khác biệt mà người nuôi cần lưu ý:
- Thức ăn: Tương tự gà ta, nhưng cần bổ sung dinh dưỡng để đạt trọng lượng tối đa.
- Chuồng trại: Nên làm trong khu vực có nhiều bóng cây che mát vì gà Đông Tảo không chịu được nhiệt độ cao.
- Đặc tính đẻ trứng: Gà thường đẻ trứng tự nhiên (mỗi con đẻ từ $12 – 15$ trứng) và không đẻ vào ổ làm sẵn. Người nuôi phải theo dõi để thu trứng.
- Vụng về: Giống gà này rất vụng về trong việc ấp và nuôi con. Cặp chân to khỏe khiến chúng dễ dẫm vỡ trứng sau khi đẻ. Vì vậy, trứng cần được thu gom ngay và đưa vào lò ấp nhân tạo để đảm bảo tỉ lệ nở cao.
4. Mô hình Kinh tế Tổng hợp: Đa dạng hóa nguồn thu
Thành công với gà Đông Tảo chỉ là một phần trong mô hình làm giàu tổng thể của anh Tuấn. Với tư duy làm kinh tế linh hoạt, anh đã mở rộng trang trại rộng 22.000 m2 thành một khu vực chăn nuôi và trồng trọt đa dạng:
| Lĩnh vực | Quy mô/Số lượng |
| Bò sát, Đặc sản | 10.000 con nhông cát, 100 con kỳ đà, 500 con kỳ tôm, 5.000 con rắn mối… |
| Gia cầm | Hơn 200 con gà Đông Tảo (gần 80 con sinh sản) |
| Cây trồng | Hơn 10.000 cây ăn quả các loại. |
Tổng thu nhập từ mô hình tổng hợp này đạt gần 3 tỷ đồng hàng năm, sau khi trừ chi phí còn lãi ròng trên 600 triệu đồng.
Lời khuyên về chất lượng: Anh Tuấn nhấn mạnh tầm quan trọng của uy tín: “Gà giống cung cấp ra thị trường phải đảm bảo, chỉ những con giống tốt mới bán. Làm theo kiểu buôn gian bán lận sẽ đổ vỡ.” Đây là nguyên tắc vàng để xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững trong chăn nuôi.
