14 C
Hanoi
Thứ Sáu, Tháng Một 27, 2023

Để lương thực, thực phẩm không bị lãng phí

Trong khi gần 1 tỷ người bị suy dinh dưỡng hoặc đang trong tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng thì có 1/3 số lương thực, thực phẩm sản xuất ra bị mất đi hoặc lãng phí. Theo tính toán, nếu loại bỏ được hoàn toàn tình trạng thất thoát, lãng phí thì số lương thực, thực phẩm đó đủ để nuôi sống 2 tỷ người.

Phòng ngừa tội phạm trộm cắp dịp cuối năm
Tổng thuật: Gala “Nông dân Sơn La với Chuyển đổi số năm 2022”
Hang A Phủ địa danh mang giá trị lịch sử, văn hóa
Cơ hội đầu tư dịp cuối năm: Agribank phát hành 10.000 tỷ đồng trái phiếu ra công chúng năm 2022
Sắp diễn ra Gala “Hội Nông dân tỉnh Sơn La với chuyển đổi số”

Một trong 5 mục tiêu quan trọng của Chương trình hành động quốc gia “Không còn nạn đói” ở Việt Nam đến năm 2025 là phấn đấu không còn thất thoát hoặc lãng phí lương thực, thực phẩm.

Những con số biết nói

Trong năm 2021, Cục Kinh tế hợp tác và PTNT (Bộ NNPTNT) giao cho Trường Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Hà Nội chủ trì thực hiện nhiệm vụ: “Điều tra, đánh giá thực trạng sử dụng lương thực, thực phẩm và đề xuất các giải pháp chống thất thoát, lãng phí cho các hộ tham gia dự án khu vực miền Bắc”.

Để lương thực, thực phẩm không bị lãng phí - Ảnh 1.

Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) và Tesco vừa công bố báo cáo “Yếu tố dẫn tới thất thoát thực phẩm”, xác định tổng lượng thực phẩm bị thất thoát tại các trang trại trên toàn cầu cho thấy ước tính khoảng 2,5 tỷ tấn thực phẩm không được tiêu thụ trên toàn cầu mỗi năm. Trong ảnh: Người dân ở Lâm Đồng đổ bỏ rau do giá rau giảm trong khi giá cước vận chuyển tăng cao, nếu cố bán sẽ bị lỗ.

Ảnh: Văn Long

Để lương thực, thực phẩm không bị lãng phí - Ảnh 2.

Củ cải bị người dân xã Tráng Việt, huyện Mê Linh (Hà Nội) chất đống đầy đồng do không có thương lái đến hỏi mua.Ảnh: N. Hải

Theo kết quả điều tra, khảo sát về thực trạng bảo quản và sử dụng lương thực, thực phẩm tại 240 hộ nghèo và cận nghèo thuộc 6 xã khảo sát tại 2 huyện Nguyên Bình tỉnh Cao Bằng và huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, có nhiều yếu tố, nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng thất thoát và lãng phí lương thực, thực phẩm tại các hộ gia đình.

Tại các xã khảo sát, người dân chủ yếu trồng lúa và ngô làm nguồn lương thực chính, khoai và sắn chỉ được trồng rất ít, không phải là loại lương thực dùng ăn hàng ngày. Đa số các hộ tham gia khảo sát đều cất giữ thóc, ngô trong các vật dụng đơn giản, tạm bợ, không kiên cố, không khử trùng dụng cụ, không phơi lại trong suốt thời gian bảo quản. Vì vậy tỷ lệ thóc, ngô bị thất thoát đáng kể do chuột, một, mối, ẩm mốc.

Một số hộ dân đã nhận biết được các nguyên nhân gây thất thoát lương thực. Tuy nhiên, thất thoát lương thực vẫn xảy ra trong quá trình thu hoạch và cất giữ, bảo quản lương thực. Kết quả khảo sát cho thấy, có đến 51,3% số hộ bỏ lại rau quả bị thừa ngoài đồng ruộng. Có 43,8% số hộ dùng làm thức ăn cho gia súc, gia cầm. Chỉ có 10,8% số hộ dùng rau quả thừa để chế biến thành sản phẩm khác như phơi khô, muối chua và 3,3% số hộ đem bán.

Đáng chú ý, có 210/240 hộ dân được khảo sát (chiếm tỷ lệ 87,5%) cho rằng, trong 1 tuần họ bị thừa đồ ăn 0- 1 bữa; 12,1% hộ dân bị thừa đồ ăn từ 2 – 3 bữa/tuần; 0,4% hộ dân bị thừa đồ ăn từ 4 – 5 bữa. Điều này thể hiện sự lãng phí lương thực, thực phẩm ngay tại các hộ dân, mặc dù đó là những hộ nghèo, cận nghèo.

Tại 6 xã được khảo sát, các hộ nghèo, cận nghèo vẫn còn 36,2% số hộ bị thiếu lương thực. Việc không có đủ lương thực để dùng dẫn đến tình trạng đói, thiếu hụt năng lượng. Dù vật, tình trạng lãng phí lương thực vẫn xảy hàng ngày ra tại các hộ nghèo và cận nghèo. Nguyên nhân, người dân chưa biết tính toán, cân đối lượng lương thực cần dùng hàng ngày.

Việt Nam là một trong những nước có nguồn lương thực, thực phẩm rất đa dạng, phong phú, tươi ngon, nhưng thu hoạch, sử dụng trong thời gian rất ngắn, ít chế biến. Theo khảo sát của CEL Consulting – Công ty hàng đầu về cung cấp các giải pháp tư vấn, kỹ thuật, công nghệ và đào tạo trong lĩnh vực chuỗi cung ứng và vận hành thực hiện tại các vùng nông nghiệp lớn của Việt Nam – cho thấy, trung bình trong quý I/2018, 1/4 lượng lương thực, thực phẩm sản xuất bị thất thoát trước khi thực sự đến được các nhà máy chế biến hoặc trung tâm phân phối. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 8,8 triệu tấn – tương đương 3,9 tỉ USD (2% GDP Việt Nam hoặc 12% GDP ngành nông nghiệp Việt Nam).

Trong đó, tỉ lệ thất thoát ở nhóm rau quả là cao nhất – khoảng 32% sản lượng, tương đương mỗi năm có khoảng 7,3 triệu tấn rau quả bị thất thoát. Đối với ngành thịt, tỉ lệ thất thoát lên tới 14% – tương đương khoảng 694.000 tấn/năm. Nhóm cá và thủy sản có tỉ lệ thất thoát khoảng 12% sản lượng – tương đương 804.000 tấn/năm. Mặt hàng lúa gạo Việt Nam cũng thất thoát đến 3 triệu tấn lúa (14%-15%). Tổn thất sau thu hoạch ngô, sắn sau thu hoạch cũng ở mức cao lần lượt là  18%, sắn 25%.

Theo thống kê của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), mỗi năm có 1/3 số lương thực, thực phẩm sản xuất ra bị mất đi hoặc lãng phí, tương đương 1,3 tỷ tấn, trị giá gần 750 tỷ USD. Nếu loại bỏ được hoàn toàn tình trạng thất thoát, lãng phí thì số lương thực, thực phẩm đó đủ để nuôi sống 2 tỷ người. Hiện nay, thế giới vẫn còn khoảng 800 triệu người thiếu đói, trong đó khu vực châu Á – Thái Bình Dương có số người thiếu đói lớn nhất, khoảng 500 triệu người.

Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) và Tesco vừa công bố báo cáo “Yếu tố dẫn tới thất thoát thực phẩm”, xác định tổng lượng thực phẩm bị thất thoát tại các trang trại trên toàn cầu cho thấy ước tính khoảng 2,5 tỷ tấn thực phẩm không được tiêu thụ trên toàn cầu mỗi năm. Số lượng này tăng khoảng 1,2 tỷ tấn so với ước tính ban đầu là 1,3 tỷ tấn bị thất thoát mỗi năm. Những ước tính mới này chỉ ra rằng trong số tất cả thực phẩm được sản xuất, khoảng 40% không được tiêu thụ, cao hơn con số ước tính trước đây là 33%.

Xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm minh bạch, bền vững

Theo nghiên cứu, ở các nước đang phát triển, lương thực, thực phẩm bị thất thoát và lãng phí xảy ra tại các giai đoạn ban đầu của chuỗi giá trị lương thực, thực phẩm và bắt nguồn từ hạn chế về kỹ thuật, quản lý, tài chính trong kỹ thuật thu hoạch cũng như tích trữ và các thiết bị làm mát.

Phần lớn lương thực, thực phẩm thất thoát xảy ra trong quá trình thu hoạch, vận chuyển và bảo quản, có liên quan đến cơ sở hạ tầng chất lượng thấp, công nghệ lạc hậu và đầu tư cho sản xuất lương thực chưa cao. Cùng với đó là những hạn chế trong công tác quản lý của cơ quan chức năng và ý thức của chính người sản xuất, thu hoạch, tiêu dùng chưa thực hành tiết kiệm.

Để lương thực, thực phẩm không bị lãng phí - Ảnh 4.

Chế biến cháo ăn liền, giàu dinh dưỡng cho trẻ em ở vùng khó khăn Lào Cai. Ảnh: P. Nam

PGS – TS Đào Thế Anh – Phó Giám đốc Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam nhận định, rau quả ở Việt Nam hầu hết là tươi sống, tỷ lệ chế biến còn rất thấp. Với thịt, cá, tình trạng cũng tương tự. Trong khi đó, để đảm bảo dinh dưỡng cần có bảo quản lạnh, kho lạnh, vận chuyển lạnh trong quá trình đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

“Đến nay, hệ thống dịch vụ hậu cần cho nông sản của ta còn kém chuyên nghiệp và đây là khâu yếu nhất của chuỗi. Năng lực sản xuất của bà con tương đối khá, được đầu tư nhiều về khoa học, kỹ thuật rồi, nhưng phần sau thu hoạch là chưa cân đối, dẫn tới thất thoát và giảm chất lượng về dinh dưỡng”- PGS – TS Đào Thế Anh nhấn mạnh.

Để giải quyết những vấn đề trên và phấn đấu không còn thất thoát hoặc lãng phí lương thực, thực phẩm, trong năm 2022, Bộ NNPTNT đã chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành liên quan, các địa phương, chuyên gia trong nước và quốc tế, nghiên cứu, xây dựng dự thảo “Kế hoạch hành động quốc gia chuyển đổi Hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng minh bạch, trách nhiệm và bền vững với mục tiêu góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững 2030”; tham gia tích cực vào đảm bảo an ninh lương thực và an ninh dinh dưỡng toàn cầu.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ NNPTNT) cho biết, mục tiêu chung của Kế hoạch là chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng minh bạch, trách nhiệm và bền vững, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030 đã cam kết với cộng đồng quốc tế, trong đó nhấn mạnh việc đảm bảo an ninh lương thực, an ninh dinh dưỡng, áp dụng quy trình canh tác, sản xuất, chế biến, phân phối và đảm bảo an toàn môi trường.

Liên quan tới vấn đề này, ông Lê Đức Thịnh – Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và PTNT nhận định, Việt Nam là một quốc gia đã đảm bảo an ninh lương thực, nhưng việc đảm bảo dinh dưỡng và phát triển hệ thống lương thực, thực phẩm hướng đến an toàn, đảm bảo dinh dưỡng vẫn còn nhiều khó khăn. 

“Chúng tôi đã và đang tham mưu để Chính phủ, các địa phương xây dựng kế hoạch liên quan đến phát triển hệ thống lương thực, thực phẩm hướng đến đảm bảo dinh dưỡng, đảm bảo an toàn thực phẩm, khai thác được tiềm năng của các vùng, miền, trong đó đặc biệt ở 1.000 xã khó khăn” – ông Thịnh thông tin.

Nguồn: Dân Việt

bài liên quan

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Stay Connected

16,679Thành viênThích
20,179Người theo dõiTheo dõi
0Người theo dõiTheo dõi
- Advertisement -

BÀI MỚI

- Advertisement -