34 C
Hanoi
Thứ Năm, Tháng Tám 18, 2022

Kỹ thuật nuôi chạch đồng

Sở dĩ nuôi chạch đồng được nhiều bà con quan tâm vì chạch đồng trong tự nhiên bị suy giảm nghiêm trọng do đánh bắt tùy tiện, dùng các phương tiện hủy diệt như xung điện, dùng nhiều loại thuốc hóa chất trong nông nghiệp, mặt khác chạch đồng là loài giá trị dinh dưỡng cao, có tác dụng bồi bổ sức khỏe, nhiều nơi gọi là “sâm đất”. Do đó giá chạch thương phẩm liên tục tăng và khan hiếm. Ở Đồng bằng sông Cửu Long vào thời điểm đầu năm 2013 giá bán chạch 200.000 đồng/kg, miền Bắc 150.000 đồng/kg. Trước thực trạng giá chạch thương phẩm cao đã thúc đẩy các nhà sản xuất phải cho đẻ nhân tạo và nuôi thương phẩm. Sau gần 2 năm nghiên cứu, đến nay đã sản xuất được chạch giống và nuôi thương phẩm ở nhiều nơi trên cả nước.

Kỹ thuật nuôi chạch đồng

Số lượng chạch thương phẩm đã bán nhiều trên thị trường với giá 100.000 đồng/kg (cỡ khoảng 50 con/kg). Để biết thêm về mô hình nuôi chạch đồng chúng tôi xin hướng dẫn tóm tắt quy trình nuôi chạch thương phẩm để bà con nghiên cứu áp dụng.

  1. Chuẩn bị ao, bể nuôi chạch

Bà con có thể nuôi chạch ở ao đất, bể xi-măng, bể lót bạt, tùy theo điều kiện đầu tư để quyết định diện tích nuôi. Nên thiết kế ao, bể có diện tích từ 5 – 10 m2 để thuận tiện cho việc chăm sóc, quản lý, thu hoạch. Ao, bể chủ động nước, cống lấy vào, tháo ra đối diện nhau là tốt nhất, đảm bảo mát về mùa hè, ấm về mùa đông.

  1. Chuẩn bị giống

Để tránh hao hụt nhiều, bà con nên mua giống cỡ lớn (khoảng 300 con/kg), chọn con giống đều cỡ, màu sắc tươi sáng, khỏe mạnh, không sây xát, không bệnh tật.

  1. Quản lý và chăm sóc

Trước khi thả nuôi, phải tắm phòng bệnh cho chạch giống bằng nước muối 3% từ 10 – 15 phút, hoặc tắm bằng Povidine, liều lượng 5 ml/m3 nước, mật độ thả 50 – 100 con/m2, sau 3 tháng có thể bán chạch thương phẩm.

Chạch dễ nuôi hơn lươn, thức ăn của chạch đơn giản hơn (chạch ăn mùn bã hữu cơ), khi chạch còn nhỏ cho ăn thức ăn có độ đạm trên 30%, sau đó giảm dần, 30 ngày nuôi sau cho chạch ăn thức ăn có độ đạm 20 – 25%, cho ăn 2 lần/ngày (sáng, chiều tối).

Tỷ lệ thức ăn trung bình 1,4.

Kỹ thuật nuôi chạch đồng

  1. Phòng bệnh và trị bệnh

– Phòng bệnh: Chạch ít bị bệnh hơn lươn, tuy nhiên nếu để nước ô nhiễm nhiều ngày thì chạch cũng dễ bị bệnh, chạch có thể bị nấm, đốm đỏ lở loét, bệnh đường ruột… Để phòng bệnh nên trộn thêm vitamin C, men tiêu hóa vào thức ăn cho chạch, định kỳ cho ăn 2 lần/tháng, mỗi lần 3 – 5 ngày liên tục, ngoài ra còn phải cho ăn 4 đúng (đúng chất lượng, đúng số lượng, đúng thời gian, đúng vị trí). Chú ý thay nước định kỳ không để nước ô nhiễm.

– Trị bệnh: Khi phát hiện chạch bị nấm có thể tắm cho chạch bằng các loại hóa chất sau: nước muối 3%; hoặc KMnO4, liều lượng 20 g/1 m3 nước, thời gian 10 – 15 phút.

Trộn kháng sinh vào thức ăn cho chạch ăn: Doxycyline 0,2 – 0,3 g/1 kg thức ăn; Oxytetracyline 2 – 4 g/kg thức ăn, cho ăn 5 – 7 ngày liên tục.

  1. Thu hoạch

Khi chạch đạt giá trị thương phẩm, trước khi xuất bán 1 ngày không cho chạch ăn, không dùng kháng sinh trước khi xuất bán 15 ngày. Đánh bắt cẩn thận không để chạch sây xát, cho chạch vào thùng xốp, không cho nước, hoặc cho ít nước để chạch không bị khô da.

Bà con cần mua giống hoặc tư vấn thêm về kinh nghiệm nuôi có thể liên hệ với các địa chỉ sau:

  1. Anh Nguyễn Đức Lợi, xã Thế Hưng, huyện Ô Môn, thành phố Cần Thơ. Số điện thoại: 0913. 617 980.
  2. Anh Phạm Hữu Bon – Tổ trưởng Tổ Thủy sản, Trung tâm Giống cây trồng vật nuôi thủy sản Cần Thơ. Số điện thoại: 0945. 020 513

Kỹ thuật nuôi chạch đồng trong ruộng và trong ao

Chạch bùn còn gọi là chạch đồng tên khoa học là (Misgurnur anguillicaudatus) Là một loài cá kinh tế cỡ nhỏ, sống chủ yếu ở lớp bùn trong ao, hồ, ruộng lúa, kênh mương… Ở nước ta, chạch bùn thường gặp ở các tỉnh miền Bắc và Bắc Miền Trung. Chạch bùn cũng phân bố rộng rãi ở một số nước châu Á như Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc. Do thịt thơm ngon, hàm lượng đạm cao tới 18,43%, chất béo ít chỉ có 2,69%, là động vật thủy sản nhiều đạm và ít mỡ, chạch bùn cũng đang là mặt hàng xuất khẩu. Bởi vậy chạch bùn sớm trở thành một đối tượng nuôi.

Chạch đồng sống ở khu vực nông của sông, hồ, ao, ruộng, kênh mương. Cá Chạch có sức thích nghi nhanh ở môi trường xấu. Khi nhiệt độ nước quá cao, hoặc quá thấp chạch rúc xuống bùn. Khi thời tiết thay đổi bất thường hay khi có triệu chứng bệnh, chạch nổi lên mặt nước. Ngoài hô hấp bằng da, mang, chạch còn có thể thở bằng ruột, khi nước thiếu ô xy chạch ngoi lên trực tiếp mặt nước để đớp không khí, thực hiện trao đổi khí ở trong ruột sau đó khí được thải qua hậu môn ra ngoài.

Chạch ăn tạp, lúc nhỏ ăn động vật là chính, về sau chuyển dần sang ăn tạp. Giai đoạn trưởng thành ăn thực vật là chủ yếu. Cỡ dưới 5cm chủ yếu ăn luân trùng, râu ngành, chân chèo và các động vật phù du khác. Cỡ 5-8cm ngoài thức ăn ĐVPD, chạch còn ăn giun nhỏ và ấu trùng muỗi lắc. Cỡ 8-9 cm chạch còn ăn tảo khuê, thân lá cây cỏ non và hạt ngũ cốc, cỡ trên 9 cm chạch chuyển sang ăn thức ăn là thực vật là chính. Nuôi trong ao chạch còn ăn các thức ăn tinh.
Nhiệt độ phù hợp cho chạch sinh trưởng từ 15-30oC, thích hợp nhất từ 25-27oC. Ở nhiệt độ này chạch ăn khỏe và mau lớn, chạch trưởng thành nặng 30-60g, con to nhất nặng 100 g dài 20 cm.

2. Kỹ thuật nuôi chạch đồng  

Có thể nuôi chạch được ở trong ao, ruộng khu vực nước nông của sông, ao, hồ, kênh mương, ưa nước sạch nhưng mực nước không quá 40cm.

Nuôi trong ruộng:

 a. Chuẩn bị ruộng nuôi:

– Diện tích nuôi : 1500- 2000m

– Độ sâu mực nước 0,2- 0,4 m.

– Độ dày bùn đáy15-20cm.

Ruộng nuôi chạch cần bón phân chuồng ủ hoai mục trước khi cấy lúa để tạo thức ăn tự nhiên cho chạch, có lưới chắn giữ đảm bảo. Trong ruộng đào mương nhỏ rộng 1,2-1,5 m độ sâu: 0,3-0,4 m chạy dài xung quanh ruộng để cho chạch trú nắng và cũng là nơi thu hoạch khi tháo cạn nước ruộng.

 b. Thả giống

– Chạch thường thả vào tháng 3- 4 sau khi cấy lúa xong

– Chạch được thu gom tự nhiên bằng các phương pháp thủ công như đăng, đó, bẫy. Không thả chạch đánh bằng xung/ kích điện

 Mật độ thả : Thả 30- 50 con/ m 2

– Cỡ giống 5-6 cm/con

Cá chạch đồng là loài ăn tạp, ưa lạnh, thức ăn chủ yếu là phù du, vi sinh vật và cả phụ phẩm nông nghiệp. Nếu ruộng được bón lót đầy đủ có nhiều thức ăn tự nhiên thì có thể giảm thức ăn tinh. Để chuẩn  bị thức ăn cho cá, hộ nuôi theo mô hình cá chạch luồn lúa chủ động đóng phân chuồng đã lên men vi sinh vào bao sau đó thả xuống ruộng. Phân men vi sinh tạo ra màu để nuôi cá đồng thời là môi trường để tạo nguồn thức ăn: vi sinh, giun đỏ cho cá giống. Sử dụng thức ăn men vi sinh cho cá chạch không những tạo môi trường giàu ôxy còn giúp tiết kiệm chi phí xử lý phế thải trong chăn nuôi, đồng thời giảm chi phí mua thức ăn; đồng thời phân vi sinh bón trực tiếp cho lúa giúp tăng năng suất lúa, hạn chế sử dụng phân bón hoá học, thuốc trừ sâu.

Để trừ rầy cho lúa, người nuôi có thể bơm nước cao vào các ruộng nuôi xen cá chạch đồng, rầy sẽ trở thành một phần thức ăn cho cá.

Khi thời tiết đại hàn, người nuôi sử dụng rơm rạ, bèo tây cho cá trú ẩn tránh rét, đồng thời bơm nước cao từ 70-80cm để nuôi xen canh với các loại cá khác như trắm đen, cá chép nhằm tận dụng thức ăn dư thừa ở các tầng nước.

Trên các mương xung quanh ruộng thả béo tây vào 1 góc làm nơi ẩn nấp cho cá chạch tránh nóng. Nuôi trong ruộng có thể đạt tỷ lệ sống 70-90%.

c.Thu hoạch: Sau 5-6 tháng nuôi cá chạch thương phẩm phải đạt kích cỡ 25-40 con/kg có thể thu tỉa hoạc thu toàn bộ để xuất bán.

 Nuôi trong ao

Sử dụng ao nông, có diện tích 100-200 m2, mức nước sâu 30-40cm. Trong ao có hố sâu 60-70 cm thả thêm bèo tây trong ao để tạo chỗ trú ẩn cho chạch và giữ môi trường nước luôn sạch.

Kỹ thuật nuôi chạch đồngThả 10-15 kg chạch giống /100 m2 ao cỡ giống 1,5-2g/con. Tỷ lệ sống đạt 65-80%.Mỗi ngày cho chạch ăn 1-2 lần bằng thức ăn tinh với lượng 5% trọng lượng chạch thức ăn công nghiệp dùng cho cá Chạch có hàm lượng đạm từ 30-35%.

Cá chạch đồng là loài ăn tạp, ưa lạnh, thức ăn chủ yếu là phù du, vi sinh vật và cả phụ phẩm nông nghiệp. Để chuẩn  bị thức ăn cho cá chạch chủ động đóng phân chuồng đã ủ vào bao sau đó thả xuống ao. Phân men vi sinh tạo ra màu để nuôi cá chạch đồng thời là môi trường để tạo nguồn thức ăn: vi sinh, giun đỏ cho cá giống. Sử dụng thức ăn men vi sinh cho cá chạch không những tạo môi trường giàu ôxy còn giúp tiết kiệm chi phí xử lý phế thải trong chăn nuôi, đồng thời giảm chi phí mua thức ăn

Nuôi trong ao tốc độ tăng trọng của chạch thấp hơn nuôi trong ruộng.

Sau 5-6 tháng có thể thu hoạch chạch thương phẩm đạt kích cỡ 35-45 con/kg

bài liên quan

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Stay Connected

16,679Thành viênThích
20,179Người theo dõiTheo dõi
0Người theo dõiTheo dõi
- Advertisement -

BÀI MỚI

- Advertisement -